In Memoriam Karel Bergmans (1947–2026)
Door Erfgoed Tilburg 11 juni 2026
Met het overlijden van Karel Bergmans verliest Tilburg een toegewijde erfgoedbewaker. Bergmans, die in de nacht van donderdag op vrijdag op 79‑jarige leeftijd overleed, hield de herinnering aan oorlogsslachtoffers, religieuze tradities en lokale rituelen levend. Zijn inzet was geworteld in de overtuiging dat verhalen, gebruiken en monumenten moeten worden doorgegeven aan volgende generaties.
De Kapel van Onze Lieve Vrouw ter Nood, gebouwd uit dankbaarheid dat Tilburg tijdens de oorlog relatief gespaard bleef, vormde het hart van zijn werk. Bergmans’ vader was direct na de bevrijding een van de initiatiefnemers; Karel, een kind van net na de Tweede Wereldoorlog, nam die verantwoordelijkheid later met vanzelfsprekende toewijding over. Als voorzitter van de stichting waakte hij tot aan zijn dood over het rijksmonument, dat hij zag als een plek van devotie, herinnering en gemeenschapszin. Toen enkele jaren geleden een Schotse bel werd aangeboden die herinnerde aan de bevrijding van Tilburg, aarzelde hij niet: ook dit object verdiende volgens hem een betekenisvolle plaats in de kapel. Dat geldt ook voor het dagboek waarin oorlogsslachtoffers worden herdacht. In 2019 nam Bergmans het initiatief om het boek te herzien en bij te werken. Met deze betrokkenheid plaatste hij zich in een lange lijn van Tilburgers die de herinnering aan oorlog en bevrijding actief levend houden.
Bergmans verbond zich daarbij aan tradities die hun oorsprong vinden in de katholieke traditie. Zo droeg hij als bestuurslid bij aan de vernieuwing van het Driekoningen zingen met de organisatie van Het Vierde Geschenk en de Sterrentocht. Ook bij het jaarlijkse evenement Maria Zingt was hij een van de organisatoren. Uit zijn samenwerking met het Peerke Donders Paviljoen en de Hasseltse Kapel blijkt eveneens hoe hij religieuze tradities, lokale geschiedenis en gemeenschapsvorming met elkaar wilde verweven.
Zijn nalatenschap leeft voort in het erfgoed dat hij vormgaf en beschermde. De kapel, het gedenkboek, de Sterrentocht en Maria Zingt blijven plaatsen van inspiratie en inzicht voor nieuwe generaties.
