Theresia (en haar rozen): een wijkevenement

Theresia ontstond vanaf 1870 als ‘Nijveroord’, de eerste planmatige stadsuitbreiding in Tilburg. Langs de spoorlijn en de werkplaats van de Staatsspoorwegen ontstonden nieuwe straten, met als hoofd-ader de Lange Nieuwstraat. Hier gingen arbeiders wonen die bij de spoorwegen, de gasfabriek, een stoomketelfabriek (Deprez) en een fabriek voor muziekinstrumenten (Kessels) werkten.

Veel van hen waren ‘arbeidsmigranten’ uit heel Nederland, België, Duitsland en Bohemen. Zij brachten het protestantisme en socialisme naar het katholieke en gezagsgetrouwe Tilburg. Voor hen werden vanaf 1900 aan de oostzijde van de nieuwe wijk (Nijverstraat, Schaepmanstraat, Gasstraat) ook huizen gebouwd. Iets later werd de noordoosthoek bebouwd met sociale huurwoningen en vanaf begin jaren ‘30 werd het resterende gebied verkaveld voor woningbouw voor de middenklasse. Met de Theresiakerk als beeldbepalend middelpunt.

Vanaf het einde van de 19e eeuw waren in Theresia ook diverse katholieke bouwwerken verrezen, waaronder bejaardentehuizen, een ‘gesticht’ voor besmettelijke ziektes, een klooster, een kindertehuis en een lyceum. Voor de protestanten werden eigen gebedshuizen, scholen en zelfs een winkelformule opgericht. Theresia wordt begrensd door het Wilhelminapark, de Veldhovenring, Nijverstraat, Lange Nieuwstraat en Gasthuisring.

Dit alles gaf richting bij de realisatie van de activiteiten van het Theresia-weekend. Met excursies waarin bijzondere bomen, architectuur en de historie centraal staan. Er verschijnt een boek over de illusionist Winando, die in de Lange Nieuwstraat woonde. Ook is er een expositie die het thema ‘wonderen’ vormgeeft, aansluitend bij de belofte die Theresia deed op haar sterfbed: ‘Ik laat het rozen regenen op aarde’. Wijkorganisaties, instellingen en scholen maken samen een eigentijds rozenmonument. Op www.stichtingstraat.nl kun je nieuwkomers ‘bezoeken’ die rond 1900 Nijveroord bevolkten.

Op 6 en 7 juni is er een programma op veertien locaties, met dans, muziek, theater, poëzie en andere presentaties. Info over de activiteiten staat op www.stichtingstraat.nl. De programmafolder voor 6 en 7 juni kun je hier t.z.t. downloaden.